صنعت قوطی سازی یکی از صنایع بسیار پرکاربرد و زیر مجموعه صنعت بسته بندی در کشور محسوب میشود. حتما به صورت روزانه با محصولاتی که برای آشپزخانه خریداری میشوند برخورد داشتهاید که برخی از آنها بسته بندی پلاستیکی یا فلزی دارند.
تولید انواع قوطی فلزی یکی از همین موارد است که در صنایع قوطی سازی تولید میگردد.
طبق تعریف قوطی سازی به صنعتی میگویند که در آن کارخانجات و شرکتهای تولیدی بزرگ و کوچک برای تولید کردن و تبدیل نمودن ورقههای فلزی به قوطی در سایزهای مختلف فعالیت دارند. عمده فعالیت کارخانجات در این صنایع در حوزه مواد غذایی است.
کاربرد قوطی سازی
تولید قوطی کنسرو در صنعت قوطی سازی، در زمینههای صنعتی و خانگی کاربرد دارند و به همین دلیل صنعتی بسیار مهم و ضروری محسوب میشوند. از جمله محصولاتی که در این صنایع تولید میشود میتوان به قوطی رب گوجه فرنگی، کنسرو لوبیا و انواع خوراکیهای کنسروی، تن ماهی، مواد شیمیایی، رنگ و غیره اشاره کرد. در واقع بدون چنین صنایعی امکان نگهداری طولانی مدت آنها به هیچ وجه امکان پذیر نخواهد بود.
قوطیهای فلزی تولید شده در کارخانجات قوطی سازی بسته به نوع کاربرد نهایی خود، ضخامتهای مختلفی دارند. بسته به نوع ضخامت، درجه تمیزی ورقهها، کیفیت نهایی و قالب قوطی، قیمت نهایی آنها مشخص میگردد.
روشهای تولید انواع قوطی فلزی در صنعت قوطی سازی
قوطی 3 تکه (3-pieces can): این قوطیها به چندین روش تولید میگردند که عبارتند از:
قوطیهایی که با درز جوش تولید میشوند:
بدنه قوطی پس از ساخته شدن تحت فرایند ERW (Electrical Resistance Welding) قرار میگیرد. در نتیجه این فرایند قوطیهای استوانهای شکل تولید میگردند. محل جوشکاری قوطیها هم از داخل و بیرون با مواد مخصوص به شکل یکنواخت و لایهای بسیار نازک پوشیده میشوند. سپس در کوره مخصوص حرارت میبینند تا تثبیت شوند.
قوطیهای تولید شده با درز جوش لیزری: از این روش قبلا استفاده میشده و امروزه رایج نیست. در واقع به دلیل آلودگی که آلیاژ لحیم کاری درست میکند این روش منسوخ شده که مخصوصا برای بسته بندی مواد غذایی منجر به مسمومیت میگردد. البته روشهای دیگری هم برای تولید این نوع قوطیها وجود دارند که به دلیل رایج نبودن در صنعت قوطی سازی کشور به آنها اشاره نکردیم.
قوطی 2 تکه (2-pieces Can): این قوطیها در صنعت قوطی سازی نیز به کمک چند روش تولید میشوند که در ادامه توضیح دادهایم:
به روش DI (Drawn & Wall Ironed Can):در این روش قوطیهای بلند با فرایندهای مختلف از جمله اتو کردن ورق در قالب کشش تولید میگردد. کف و بدنه این قوطیها از جنس مشابهی تشکیل شده است.
قوطی دو تکه کششی: این نوع قوطیها به کمک عملیات کشش ساخته میشوند. اما نسبت به قوطیهای دو تکه DI کشش مورد نیاز برای ساخت آنها کمتر است. مواد یا متریال سازنده به درون قالب ریخته میشوند و نهایتا قوطی 2 تکه تولید میگردد. جنس بدنه و کف قوطی نیز مشابه است.
مزایای قوطی فلزی
از مهم ترین مزایای این قوطیها این است که چون قابل بازیافت هستند، خطری را برای محیط زیست ایجاد نمیکنند و نسبت به پلاستیک خطر بسیار کمتری برای محیط زیست دارند و مردم میتوانند با خیال راحتتری از آنها استفاده کنند. این بازیافت به قدری توسعه پیدا کرده است که صنایع بازیافت قوطیهای آلومینیومی در دنیا توانسته است به یک صنعت بیلیون دلاری درجهان تبدیل شود که به نوبه خود توانسته است قدم بسیارمهمی درامر بهداشت محیط زیست بردارد.
از مزایای دیگر قوطی می توان به سختی، خورد نشدن، فاسد نشدن و تاریخ انقضای بالای آن اشاره کرد که تمام این موارد سبب حفظ و نگهداری محتویات داخل آنها به بهترین شکل شده است. در داخل این قوطیها میتوان مواد مختلفی مانند غذا، آشامیدنی، رنگ ، اسباب بازی، لوازم التحریر، مواد شیمیایی و … بسته بندی نمود.
در حالت کلی میتوان گفت كه در ایران صنایع تولید مواد اولیه، لوازم و تجهیزات قوطیسازی راه موفقی را طی کرده است، ولی ازآنجایی در زمان بسیار کمی در سطح بین الملل، تحولات تكنولوژیكی در این صنعت ایجاد شده است، بنابراین نیاز است كه صنعت بستهبندی فلزی و چاپ روی فلز در ایران نیز هم پای آنان پیشرفت کند تا بتواند در سطح بینالمللی گام های بزرگی بردارد. اگر این اتفاق نیفتد نیاز به واردات خواهیم داشت.
همچنین با گذشت زمان، به تنوع محصولات در این صنعت روز به روز بیشتر میشود. برای مثال به این قوطیها مواردی از قبیل درب ایزی اپن، درب شیشه و غیره اضافه میشود که برای تولید آن ها باید مواد اولیه متفاوتی استفاده نمود که اگر در ایران تامین نشود، وارد نمودن آن بسیار دشوار خواهد بود. چون که این مواد وارداتی، جزو كالاهای تخصصی به شمار میروند و قسمت مربوط به حقوق و عوارض گمركی هزینههای بسیار بالایی در پی خوهد داشت.
بیشتر این مواد اولیه عمر کمی دارند و نمیتوان آنها را به مدت طولانی نگهداری نمود. بیش از ۷۰% مواد اولیه که در صنعت قوطی مورد استفاده قرار میگیرد، وارداتی است که سبب می شود مقدار زیادی از نقدینگی، برای تولید و ارائه محصولات این صنعت مورد استفاده قرار گیرد.